...

Μέσα Κρυοθεραπείας

Μέσα Θερμοθεραπείας

Τραυματισμοί συμβαίνουν στην καθημερινότητα είτε στις άλλες δραστηριότητες, εργασία και στον αθλητισμό αφορούν στο μεγαλύτερο τους μύες, τένοντες, συνδέσμους καθώς επίσης και τα οστά. Οι αιτίες μπορεί να είναι κάποια βίαιη επαφή (σύγκρουση), πτώση βίαιη στροφικά, καμπτική κίνηση (διάστρεμμα, εξάρθρημα). Άλλες αιτίες μπορεί να είναι μηχανικής φύσης όπως κακή τεχνική εκτέλεσης μιας άσκησης με μεγάλη επιβάρυνση ή απότομες κινήσεις με κρύο μυοσκελετικό και κακό νευρομυϊκό συντονισμό. Εδώ συχνά παρουσιάζονται θλάσεις μυών, ρήξεις τενόντων, συνδέσμων. Όποια και αν είναι η αιτία του τραυματισμού τόσο η κρυοθεραπεία όσο και η θερμοθεραπεία αποτελούν βασικότατα μέσα στα στάδια αποκατάστασης που ακολουθούν.

Κρυοθεραπεία: Η εφαρμογή του κρύο δημιουργεί αγγειοσύσπαση, μειώνει το οίδημα που δημιουργείται κατά τον τραυματισμό, μειώνοντας την αιματική ροή και την τοπική θερμοκρασία που υπάρχει λόγω αυξημένου μεταβολισμού. Η καταστολή της θερμοκρασίας και του οιδήματος (πρήξιμο) βοηθά στη μη επιπλεόν εξάπλωση του οιδήματος και της αιμορραγίας που τείνει νε μεγαλώσει τον τραυματισμό. Παράλληλα κρατά την αιματική ροή σε επίπεδα που επιτρέπεται η αιμάτωση και η μεταφορά θρεπτικών ουσιών στο σημείο της ζημιάς.

Επιπλέον μειώνει το μυϊκό σπασμό και τον πόνο.

Η εφαρμογή με μέσα όπως μασάζ με πάγο, παγοκύστες, σακκούλες με πάγο, ψυκτικά σπρέι, μπορει να γίνει τόσο από τον φυσιοθεραπευτή, γυμναστή, όσο και από τον ίδιο τον πάσχοντα, με ευκολία χρήσης και αμεσότητα.

Η εφαρμογή στο μασάζ ή μάλαξη με πάγο χρησιμοποιείται ένα ποτήρι (πλαστικό) με παγωμένο νερό. Η μάλαξη γίνεται κυκλικά, μαλακά με κατεύθυνση προς το κέντρο της περιοχής. Είναι κατάλληλο για περιοχές όπως το κεφάλι ή άλλες περιοχές όπου άλλες μέθοδοι δεν είναι εφαρμόσιμες. Ο χρόνος κυμαίνεται από 5-15 λεπτά.

Στην εφαρμογή με παγοκύστες ή γενικά ψυχρά επιθέματα (σακκούλες με πάγο), η τοποθέτηση γίνεται με τη χρήση κάποιας πετσέτας ή κάποιου πορώδους υλικού (βαμβάκι ή ειδικό συνθετικό) γύρω από το τραυματισμένο μέλος και όχι κατευθείαν πάνω στο δέρμα. Ο χρόνος κυμαίνεται σταθερά από 15'-20', με το πάσχων μέλος να τοποθετείται σε πλάγια, πρηνή, ύπτια σε κατάκλιση αλλά και καθιστή θέση. Η θερμοκρασία των επιθεμάτων είναι γύρω στους -10 με -15 οC.

Στην εφαρμογή με μέσα όπως κρύα δινόλουτρα και κρυοκινητική απαιτείται συγκεκριμένος χώρος με πρόσβαση για βύθιση του σώματος ή του μέλους σε ****** βαρέλια ή μπανιέρα με νερό θερμοκρασίας που κυμαίνεται από 10-20 οC ανάλογα με την περιοχή που πάσχει. (Σε βύθιση μέλους οι θερμοκρασίες μπορεί να είναι χαμηλότερες μέχρι 10 οC ενώ σε ολική βύθιση σώματος μέχρι 20 οC και όχι λιγότερο από 17-18 οC.) Παράλληλα μπορούν να γίνονται και μια σειρά από ασκήσεις δεδομένου ότι ο τραυματισμός έχει περάσει την οξεία φάση και υπάρχει κινητικότητα - αυτό προϋποθέτει την καθοδήγηση φυσιοθεραπευτή, γυμναστή.

Στην εφαρμογή της κρυοκινητικής χρησιμοποιούνται ασκήσεις κινητοποίησης αφού πρώτα το μέλος έχει, ψυχθεί με διαθέσιμα μέσα (π.χ. δινόλουτρα, ψυχρά επιθέματα, ή και με συνδυασμό). Κατά τη φάση της κινητοποίησης το αναισθητοποιημένο από την ψύξη μέλος προσπαθεί να καλύψει μια φυσική τροχιά κίνησης με επαναλήψεις μέχρι ο πάσχων να νιώσει μια μικρή αίσθηση πόνου ή ενόχλησης. Στο σημείο αυτό διακόπτεται η κίνηση καθότι έχει ανέβει τοπικά η θερμοκρασία, ψύχεται ξανά για μερικά λεπτά (4'-5') και μετά επαναλαμβάνεται εκ νέου η άσκηση κινητοποίησης. Αυτό μπορεί να γίνει 5-6 φορές.

Η τεχνική αυτή επιτρέπει την ενεργοποίηση των τραυματισμένων μορίων χωρίς πόνο και χωρίς να δημιουργείται εκ νέου οίδημα (με αυξημένη αιματική ροή, μεταβολισμό και θερμοκρασία). Ωστόσο διατηρεί την αιματική ροή και το μεταβολισμό σε επίπεδα ανεκτά για τη διαπότιση (με διατροφικά στοιχεία) των ιστών, επαναφέροντας τους γρηγορότερα στις δραστηριότητες.

Η χρήση της κρυοθεραπείας είναι επιτακτική για τα πρώτα στάδια του τραυματισμού και το διάστημα από 24 μέχρι και 72 ώρες.

Ο ρόλος της όμως δεν περιορίζεται μόνο σε επώδυνες τραυματικές καταστάσεις αλλά δρα και σαν μέσο χαλάρωσης και ξεκούρασης μετά από μια προπόνηση ή απλά μια κουραστική μέρα.

Θερμοθεραπεία: Η εφαρμογή του θερμού δημιουργεί αγγειοδιαστολή, αύξηση αιματικής ροής και μεταβολισμού με άνοδο τοπικά της θερμοκρασίας, μειώνει το ιξώδες (δηλαδή την αντίσταση των ενδιάμεσων επιφανειών τριβής του συνδετικού ιστού), μεγαλώνει τη διατατικότητα του κολλαγόνου και μειώνει το μυϊκό σπασμό και τον πόνο. Καθιστά έτσι πιο εύκαμπτες τις αρθρώσεις. Επιταχύνει το ρυθμό απομάκρυνσης της φλεγμονής, στα τελευταία στάδια της αποκατάστασης.

Η εφαρμογή με θερμά επιθέματα γίνεται με κάποιο ύφασμα, πετσέτα ή αφρώδες υλικό το οποίο καλύπτει το δέρμα για να μην έρχεται σε απευθείας επαφή. Η συνήθης θερμοκρασία στα ζεστά επιθέματα κυμαίνεται από 40-50 οC. Η τοποθέτηση μπορεί να γίνει από το φυσιοθεραπευτή, γυμναστή ή και από τον ίδιο τον πάσχοντα. Ο χρόνος που κυμαίνεται μεταξύ 10 και 15 λεπτών.

Τα λοιπά μέσα διαθερμίες, υπέρηχοι, δινόλουτρα, χρειάζονται συγκεκριμένους χώρους με εξοπλισμό υπό την καθοδήγηση φυσιοθεραπευτή.

Παράλληλα με την θερμοθεραπεία μπορούν να γίνουν και ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης (κυρίως ισομετρήσεις) μαζί με σειρά διατάσεων με τη βοήθεια φυσιοθεραπευτή, γυμναστή.

Η χρήση θερμοθεραπείας πρέπει να γίνεται αφότου έχει περιοριστεί σημαντικά το οίδημα και η φλεγμονή μετά από 48-72 ώρες εφαρμογής κρυοθεραπείας. Σε άλλη περίπτωση όπου υπάρχει έντονο οίδημα και πόνος, η εφαρμογή θερμού μπορεί να χειροτερέψει την κατάσταση του τραυματισμού, και να επιβραδύνει την αποκατάσταση του.

Γενικά: Η κρυοθεραπεία ενδεικνύεται κατά τις 2-3 πρώτες μέρες μετά τον τραυματισμό με συχνότητα (ανάλογη της περιοχής και της έκτασης της φλεγμονής) 5-6 φορές την ημέρα και διάρκεια μέχρι 20 λεπτά. Κατόπιν εφαρμόζεται θερμοθεραπεία με κάποια από τα παραπάνω μέσα και εφόσον έχουν ελλατωθεί πόνος και οίδημα.

Παρατηρείται το φαινόμενο πολλές φορές στις κακώσεις μαλακών μορίων να χρησιμοποιούνται θερμαντικές αλοιφές ή έντονη περίδεση χωρίς της χρήση πάγου προτίστως.

Εναλλαγή Θερμού - Κρύου.

Στις κακώσεις μυϊκού ιστού αλλά και κολλαγόνων ιστών, αφού έχει εφαρμοστεί πρώτα κρυοθεραπεία και κατόπιν θερμοθεραπεία, στο χρονικό στάδιο αποκατάστασης, μπορεί και να εφαρμοστεί εναλλακτικά κρύο και θερμό. Η τεχνική αυτή βασίζεται στα οφέλη της αγγειοσύσπασης - αγγειοδιαστολής, να μειώνουν ταχύτερα το οίδημα. Το κλασικό πρωτόκολλο εφαρμογής της είναι 5' πάγος - 5' θερμό - 5' πάγος - 5 θερμό επαναλλαμβανόμενο 2-3 φορές, συνοδευόμενο με ήπιες διατάσεις.